شرایط استفاده Google AI دقیقاً کدام سندها را شامل میشود؟
وقتی میگوییم «شرایط استفاده Google AI» در واقع از سه سند درهمتنیده صحبت میکنیم که همزمان اعمال میشوند. پایه، Google Terms of Service است که برای همهٔ سرویسهای گوگل لازمالاجرا شده و نسخهٔ جاری آن با تاریخ Effective July 30, 2026 منتشر شده [S1]. روی این پایه، Generative AI Prohibited Use Policy فهرست ممنوعات اختصاصی هوش مصنوعی مولد را اضافه میکند [S2] و Gemini API Additional Terms of Service قواعد مخصوص API را مشخص میسازد [S3]. اگر فقط یکی را بخوانید، عملاً هیچکدام را نخواندهاید.
| سند | چه چیزی را پوشش میدهد؟ | تاریخ اعمال / آخرین بهروزرسانی |
|---|---|---|
| Google Terms of Service | قرارداد پایهٔ همهٔ سرویسها: مجوز محتوا، قواعد سوءاستفاده، مسئولیت، حاکمیت قانون کالیفرنیا | Effective July 30, 2026 [S1] |
| Generative AI Prohibited Use Policy | چهار دستهٔ ممنوع برای هوش مصنوعی مولد + استثناهای آموزشی/هنری | Last Modified: December 17, 2024 [S2] |
| Gemini API Additional Terms of Service | قواعد اختصاصی API: tier رایگان/پرداختی، سن، مالکیت خروجی، لاگ داده | Last updated 2026-04-28 UTC [S3] |
- ToS عمومی روی «همهٔ سرویسهای گوگل» اعمال میشود — از Search تا Gemini — و هر کس با یا بدون حساب از سرویس استفاده کند، آن را پذیرفته [S1].
- Prohibited Use Policy روی «محصولات و سرویسهای generative AI گوگل که به این سیاست ارجاع میدهند» اعمال میشود؛ در عمل Gemini و API آن مشمولاند [S2].
- شرایط تکمیلی Gemini API روی خودِ API و Google AI Studio اعمال میشود و قاعدههای tier، سن و داده را تعیین میکند [S3].
- اگر محصول دیگری از گوگل را استفاده میکنید (مثلاً Vertex AI)، شرایط همان سرویس + شرایط Cloud حاکم است [S4].
مالکیت محتوای تولیدشده در Google AI متعلق به کیست؟
پرسیدنیترین سؤال دربارهٔ قوانین AI گوگل، مالکیت خروجی است. پاسخ رسمی در هر دو سند شفاف است: گوگل مالکیت محتوای تولیدشده را ادعا نمیکند. اما این پایان ماجرا نیست؛ همزمان، بخش مجوز محتوا در ToS عمومی به گوگل اجازهٔ استفادهٔ worldwide، non-exclusive و royalty-free از محتوای ارسالی شما برای «اداره و بهبود سرویسها» را میدهد [S1] و شرایط تکمیلی Gemini API همین مجوز را صراحتاً به promptها و پاسخهای ارسالی به API تعمیم میدهد [S3]. یعنی مالک «خروجی» شما هستید، ولی روی «ورودی» محدودیت استفاده نداشته باشید.
Some of our Services allow you to generate original content. Google won't claim ownership over that content. You acknowledge that Google may generate the same or similar content for others and that we reserve all rights to do so.
— Google Terms of Service — بخش Content in Google services [S1]
دو نکتهٔ ریز اما مهم این بند را کامل میکند. اول اینکه گوگل میتواند برای مشتریان دیگر خروجی مشابه تولید کند — پس انحصار ایده بر اساس «اولین بودن» در سرویس گوگل قابل ادعا نیست. دوم اینکه بهجز مالکیت، هر دو سند از «Submission of Content» یاد میکنند؛ مجوزی که به گوگل میدهید به promptها، system instructionها، فایلهای ارسالی و پاسخهای تولیدشده هم تسری دارد، به اندازهای که قانون لازم بداند [S3].
| سطح استفاده | مالکیت خروجی | مجوزی که به گوگل میدهید |
|---|---|---|
| Gemini API (tier پرداختی) | کاربر — بدون ادعای مالکیت گوگل [S3] | مجوز Submission of Content تا حد لازم قانونی + پردازش مطابق DPA |
| AI Studio / سهمیهٔ رایگان API | کاربر [S3] | همان مجوز + استفاده از محتوا برای provide, improve, develop محصولات گوگل |
| Vertex AI (Google Cloud) | کاربر | شرایط Cloud؛ «آموزش مدل بدون اجازهٔ قبلی» ممنوع [S4] |
آیا Google از دادههای شما برای آموزش مدل استفاده میکند؟
این بخش مهمترین قسمت کل مقاله برای تیمهای جدی است. شرایط تکمیلی Gemini API سرویسها را به دو لایهٔ Unpaid Services و Paid Services تقسیم میکند و سرنوشت داده در این دو لایه کاملاً متفاوت است. در لایهٔ غیرپولی — که طبق متن سند شامل Google AI Studio و سهمیهٔ رایگان Gemini API میشود — گوگل صراحتاً میگوید محتوای ارسالی و پاسخهای تولیدشده را برای «provide, improve, and develop» محصولات و فناوریهای یادگیری ماشین خودش استفاده میکند [S3]. در لایهٔ پرداختی همین استفاده صراحتاً نفی شده است.
| لایهٔ سرویس | استفاده برای بهبود محصولات؟ | بازبینی انسانی؟ | مبنای حقوقی پردازش |
|---|---|---|---|
| Unpaid — AI Studio و سهمیهٔ رایگان Gemini API | بله — «to provide, improve, and develop» [S3] | بله — بازبینها داده را پس از جداسازی از حساب/کلید/پروژه میبینند [S3] | Privacy Policy + Additional Terms |
| Paid — سهمیهٔ پرداختی Gemini API | خیر — «doesn't use your prompts ... to improve our products» [S3] | خیر؛ لاگ محدود فقط برای تشخیص و پیشگیری از تخلف [S3] | Data Processing Addendum (Google بهعنوان Data Processor) |
| Vertex AI / Gemini در Google Cloud | خیر — «without your prior permission or instruction» [S4] | لاگ abuse طبق سیاستهای Cloud؛ قابلیت لاگ درخواست/پاسخ پیشفرض خاموش است [S4] | شرایط Cloud + Data Governance |
یک ظرافت مهم در لایهٔ پرداختی هم هست: «هیچ استفادهای» نمیشود به «بدون لاگ» ترجمه کرد. طبق سند، گوگل در Paid Services هم prompt و پاسخ را برای مدت محدودی ثبت میکند، اما فقط برای سه هدف: تشخیص و پیشگیری از نقض Prohibited Use Policy، حفظ ایمنی سرویس، و الزامات قانونی لازم [S3]. پس حتی در بهترین حالت، فرض کنید دادهٔ پردازشی شما حداقل برای compliance نگهداری میشود — طراحی معماری و retention باید همین فرض را داشته باشد.
سیاست استفاده ممنوع (Prohibited Use Policy) دقیقاً چه چیزهایی را ممنوع میکند؟
Prohibited Use Policy (PUP) مرز روشن «چه کارهایی با مدلهای گوگل ممنوع است» را میکشد و نسخهٔ جاری آن با تاریخ Last Modified: December 17, 2024 منتشر شده [S2]. ساختار نسخهٔ جدید چهار دستهٔ مجزا دارد و خود گوگل اعلام کرده این بازنویسی «قاعدهٔ جدیدی اضافه نکرده» و فقط زبان را سادهتر و مثالها را شفافتر کرده است [S8]. برای تیم محصول، این سند عملاً محتوای «قوانین استخدامی» مدل شماست: هر feature که طراحی میکنید باید با این چهار دسته سنجیده شود.
- فعالیت خطرناک یا غیرقانونی: سوءاستفاده از کودکان، تروریسم و خشونت افراطی، تصاویر خصوصی بدون رضایت (non-consensual intimate imagery)، تسهیل خودآسیبی، دستورالعمل فعالیت غیرقانونی، نقض حریم خصوصی و مالکیت فکری دیگران، ردیابی افراد بدون رضایت، و تصمیمگیری خودکار پرریسک دربارهٔ حقوق افراد بدون نظارت انسانی (استخدام، سلامت، مالی، مسکن و...).
- نقض امنیت: اسپم، فیشینگ و بدافزار؛ آسیب به زیرساخت گوگل یا دیگران؛ و دور زدن مکانیزمهای ضدسوءاستفاده و فیلترهای ایمنی — حتی با مهندسی prompt.
- محتوای جنسی، خشونتآمیز، تنفرآمیز یا آسیبرسان: hate speech، آزار و اذیت، تحریک به خشونت و محتوای جنسی صریح.
- گمراهسازی: کلاهبرداری و اسکم، جعل هویت افراد زنده یا مرده بدون افشای صریح برای فریب، ادعای تخصص گمراهکننده در حوزههای حساس (سلامت، مالی، حقوقی، خدمات دولتی)، ادعای گمراهکننده دربارهٔ فرآیندهای دموکراتیک، و جعل منشأ محتوای تولیدشده با ادعای «انسانساخته بودن» برای فریب.
دستهٔ چهارم برای توسعهدهندهها از همه کاربردیتر است: بند «misrepresenting the provenance of generated content» یعنی اگر محصول شما خروجی مدل را بهعنوان متن انسانی به کاربر میفروشد، در حال نقض سیاست هستید. طراحی راهحل ساده است — برچسبگذاری شفاف محتوای هوش مصنوعی در UI و مستندات محصول. به همین شکل، بند تصمیمگیری خودکار پرریسک یعنی اگر الگوریتم شما با AI دربارهٔ وام، استخدام یا درمان تصمیم نهایی میگیرد، باید نظارت انسانی واقعی (human-in-the-loop) بگذارید؛ نه صرفاً یک دکمهٔ تأیید بیاثر.
محدودیتهای سنی و جغرافیایی: چه کسی و از کجا میتواند از Gemini API استفاده کند؟
دو محدودیت «سخت» در شرایط تکمیلی Gemini API وجود دارد که قابل مذاکره نیستند. اول، سن: «You must be 18 years of age or older to use the APIs» — و همین سند ادامه میدهد که اپ شما (API Client) هم نباید برای افراد زیر ۱۸ طراحی شده باشد یا احتمال دسترسی آنها به آن منطقی باشد [S3]. یعنی اگر چتبات آموزشی میسازید که دانشآموز ۱۵ ساله هم از آن استفاده میکند، شما — نه فقط کاربر — در حال نقض شرایط هستید. دوم، جغرافیا: Gemini API و Google AI Studio فقط در فهرست مشخصی از کشورها و مناطق ارائه میشوند.
واقعیت مربوط به ایران: صفحهٔ رسمی Available regions آخرینبار در 2026-10-22 بهروزرسانی شده و ایران در فهرست کشورها و مناطق مجاز Gemini API و Google AI Studio نیست؛ کشورهای همسایه مثل عراق، ترکیه، امارات و عربستان در فهرستاند اما ایران خیر [S5]. خود صفحه هم برای مناطق پوششدادهنشده فقط یک مسیر رسمی پیشنهاد میکند: استفاده از Gemini از طریق پلتفرم سازمانی Google Cloud. به این باید بند ToS عمومی را هم اضافه کرد که کاربران را به رعایت قوانین کنترل صادرات و تحریمها (export control, sanctions) ملزم میکند [S1].
| محدودیت | قاعدهٔ رسمی | اثر عملی روی محصول شما |
|---|---|---|
| حداقل سن کاربر | ۱۸ سال به بالا؛ «You must be 18 years of age or older to use the APIs» [S3] | قفل سنی/تأیید سن در اپهای عمومی |
| مخاطب اپ (API Client) | اپ نباید برای زیر ۱۸ طراحی یا در دسترسشان باشد [S3] | بازطراحی featureهای آموزشی و نوجوانمحور |
| منطقهٔ جغرافیایی | فهرست رسمی Available regions؛ ایران خارج از فهرست [S5] | انتخاب مسیر جایگزین برای تیمهای داخل ایران |
| قوانین صادرات و تحریم | الزام رعایت export control و sanctions در ToS [S1] | مستندسازی وضعیت حقوقی در مستندات داخلی تیم |
مسئولیت حقوقی، سقف خسارت و جبران زیان (Indemnification) به عهدهٔ کیست؟
بخش «In case of problems or disagreements» در ToS عمومی سه جملهٔ کوتاه اما سنگین دارد. اول، سرویسها «AS IS» و بدون ضمانت ارائه میشوند — نه دقت تضمین شده، نه availability [S1]. دوم، شرایط تکمیلی Gemini API این را برای مدلها صریحتر میکند: خروجی ممکن است نادرست یا آزاردهنده باشد، به آن بهعنوان مشاورهٔ پزشکی، حقوقی یا مالی تکیه نکنید [S3]. سوم، سقف مسئولیت گوگل «بزرگتر از ۲۰۰ دلار یا هزینههای پرداختی شما در ۱۲ ماه قبل از اختلاف» است؛ برای یک محصول تجاری که روی API سوار است، این عدد در برابر ارزش قراردادهای شما تقریباً هیچ است [S1].
سمت دیگر این معادله، شما هستید. ToS برای «business users و organizations» بندی به نام indemnity دارد: اگر استفادهٔ غیرقانونی شما یا نقض شرایط منجر به دعوای شخص ثالث علیه گوگل شود، شما موظف به جبران و دفاع هستید — شامل هزینهٔ دادگاه و وکیل [S1]. به زبان ساده: ریسک حقوقی خروجی محصول، یکطرفه روی دوش سازندهٔ محصول است. ترکیب این بند با ممنوعات PUP (مخصوصاً تصمیمگیری خودکار بدون نظارت انسانی) یعنی human review فقط یک توصیهٔ اخلاقی نیست، ابزار مدیریت ریسک قراردادی است.
Use discretion before relying on, publishing, or otherwise using content provided by the Services. Don't rely on the Services for medical, mental health, legal, financial, or other professional advice.
— Gemini API Additional Terms of Service [S3]
- خروجی مدل را قبل از انتشار عمومی با فرایند بازبینی انسانی عبور دهید — بهویژه در حوزههای سلامت، مالی و حقوقی [S3].
- برای تصمیمهای پرریسک، نقش انسانی نهایی را در معماری (نه فقط در مستندات) طراحی کنید؛ PUP تصمیم خودکار بدون نظارت را ممنوع کرده [S2].
- در قرارداد شما با مشتری، مسئولیت خروجی AI را صریح تعریف کنید؛ در قرارداد گوگل با شما، همین مسئولیت صراحتاً روی شماست [S1].
این قوانین چطور در سطح API اعمال میشوند؟ (نمونهٔ کد واقعی)
سیاستها فقط متن حقوقی نیستند؛ به شکل لایهٔ فیلتر ایمنی (safety filter) در خود API پیاده شدهاند. شرایط تکمیلی Gemini API صراحتاً میگوید سرویسها «قابلیتهای ایمنی برای مسدودسازی محتوای مضر» دارند و تلاش برای دور زدن آنها ممنوع است [S3] — و PUP همین را در دستهٔ «نقض امنیت» تکرار میکند [S2]. در مستندات فنی، این لایه با دستههای HARM_CATEGORY (مانند HARASSMENT، HATE_SPEECH، SEXUALLY_EXPLICIT، DANGEROUS_CONTENT و حتی JAILBREAK) و آستانههایی مثل BLOCK_ONLY_HIGH تنظیم میشود؛ درخواستِ مسدودشده هم پاسخ HTTP 400 با کد خطای توضیحی میگیرد [S6].
چه زمانی Google AI انتخاب درستی است و چه زمانی نه؟
حالا که بندها را میشناسید، تصمیم فنی سادهتر میشود. انتخاب شما بین چهار مسیر است: tier رایگان Gemini (برای یادگیری و prototyping در کشورهای مجاز)، tier پرداختی Gemini (پروژههای جدی با دادهٔ حساستر)، Vertex AI (سازمانها با الزامات حاکمیت داده و فاکتور Cloud)، و ارائهدهندههای API سازگار با OpenAI مثل APX24 برای تیمهایی که به دسترسی مستقیم و پرداخت ریالی نیاز دارند. هیچکدام «بهترین مطلق» نیستند؛ هرکدام در نقطهای از ماتریس دسترسی-داده-هزینه برندهاند.
| مورد | دسترسی از ایران | استفادهٔ داده برای بهبود محصول ارائهدهنده | پرداخت و فاکتور | قاعدهٔ سنی/احراز هویت | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|---|
| Gemini API — tier رایگان | خیر — ایران خارج از فهرست مناطق مجاز [S5] | بله — بهبود محصولات + بازبینی انسانی [S3] | بدون فاکتور؛ سهمیهٔ رایگان محدود | ۱۸+؛ اپ هم نباید زیر ۱۸ مخاطب داشته باشد [S3] | یادگیری و prototyping در کشورهای مجاز |
| Gemini API — tier پرداختی | خیر [S5] | خیر — پردازش مطابق DPA [S3] | نیاز به حساب پرداخت بینالمللی | ۱۸+ [S3] | پروژههای تجاری در کشورهای مجاز |
| Vertex AI (Google Cloud) | نیازمند حساب Google Cloud سازمانی | خیر — «بدون اجازهٔ قبلی» آموزش نمیشود [S4] | فاکتور سازمانی Cloud | شرایط سازمانی Cloud | تیمها و سازمانها با الزامات حاکمیت داده |
| APX24 | بله — دسترسی مستقیم برای تیمهای داخل ایران | مطابق شرایط رسمی APX24 — در مستندات ببینید | پرداخت ریالی (درگاه زینپال / کارتبهکارت) | بدون وابستگی به حساب گوگل | تیمهای فنی داخل ایران و محصولات فارسی |
یک توصیهٔ معماری برای پایان این بخش: وابستگی کدتان را به یک ارائهدهنده مینیمم کنید. چون APX24 قالب OpenAI-compatible v1 را پیاده میکند، سوییچ بین دو سرویس به تغییر endpoint، هدر و نام مدل خلاصه میشود — همان چیزی که در بخش ۷ با code comparison دیدید. این تصمیم مهندسی، ریسک قراردادی تغییر شرایط را هم کاهش میدهد: اگر بندهای هر سرویس تغییر کرد، مسیر خروج شما آماده است.
چکلیست انطباق: هفت قدم قبل از استفادهٔ عملی از Google AI
خواندن اسناد بدون مستندسازی، شش ماه بعد فراموش میشود. این هفت قدم را بهعنوان یک سند داخلی دوصفحهای در مخزن تیم نگه دارید و به هر تصمیم، تاریخ و لینک نسخهٔ سند را ضمیمه کنید. هدف این است که وقتی گوگل فردا بندهای خود را تغییر داد — که میدهد — تیم شما در پنج دقیقه بفهمد چه چیزی عوض شده و کدام feature تحت تأثیر است.
- 1
۱. سه سند را با تاریخ بخوانید و آرشیو کنید
ToS عمومی [S1]، PUP [S2] و شرایط تکمیلی سرویس مورداستفاده [S3] را در یک سند داخلی خلاصه کنید و تاریخ اعمال هرکدام را بنویسید.
- 2
۲. وضعیت سن و مخاطب را مشخص کنید
اگر احتمال استفادهٔ زیر ۱۸ وجود دارد، Gemini API مجاز نیست [S3] — یا مخاطب را محدود کنید یا سرویس را عوض کنید.
- 3
۳. وضعیت جغرافیایی را مستند کنید
کشور کاربران و سرورهایتان را با فهرست رسمی Available regions تطبیق دهید و تاریخ فهرست را ثبت کنید [S5].
- 4
۴. دادهها را طبقهبندی کنید
دادهٔ حساس/محرمانه/شخصی را برچسب بزنید؛ طبق بند رسمی گوگل این دادهها فقط به لایههای پرداختی/سازمانی بروند [S3][S4].
- 5
۵. نظارت انسانی برای تصمیمات پرریسک طراحی کنید
برای استخدام، سلامت، مالی، مسکن و حوزههای مشابه، human-in-the-loop واقعی بگذارید؛ PUP تصمیم خودکار بدون نظارت را ممنوع کرده [S2].
- 6
۶. رفتار فیلتر ایمنی را در کد مدیریت کنید
مسیر HTTP 400 با کد safety را بهعنوان رفتار نرمال محصول پیاده و تست کنید [S6]؛ تلاش برای دور زدن فیلتر را در لاگ علامت بزنید.
- 7
۷. مسیر خروج (exit plan) داشته باشید
قالب OpenAI-compatible را بهعنوان لایهٔ انتزاع نگه دارید تا در صورت تغییر بندها، مهاجرت به سرویس دیگر به تغییر endpoint و هدر خلاصه شود؛ خروجیهای حیاتی را خودتان آرشیو کنید.





